Wonderbuy

Ngày 24/5/2011, Wonderbuy đã nộp hồ sơ bảo hộ phá sản. Về lý thuyết, Wonderbuy sẽ tạm ngưng hoạt động từ 3-6 tháng để giãn nợ. Tuy nhiên, Wonderbuy chắc chắn không thể hồi phục vì không còn ngân hàng nào cho vay.

Siêu thị Wonderbuy thuộc Công ty cổ phần Hợp Nhất khai trương trước đó khoảng một năm. Có vẻ từ ban đầu, Wonderbuy tự tin quá với "lý lịch" bán lẻ của mình với gốc là Công ty Hợp Nhất. Nhưng cần biết rằng, đó là sự "vang bóng một thời" khi quy mô siêu thị hay cửa hàng điện máy ở mức nhỏ. Còn trong 5-7 năm trở lại đây, trong danh sách các "anh hào", không có mặt Hợp Nhất.

Dạo đầu khai trương, Wonderbuy khuyến mãi ầm ĩ nên thu hút được một lượng khách đến nhất định. Thế nhưng ngay từ những ngày đầu ấy, một số nhân viên làm việc ở đây được một thời gian rất ngắn đã kêu ca vì sự quản lý bất nhất, thiếu nề nếp và thậm chí lộn xộn, cuối cùng phải chọn con đường nghỉ việc.

Thực ra, đó là những nảy sinh từ sự thiếu kinh nghiệm làm ăn lớn trong lĩnh vực bán lẻ, chưa biết cách và chưa đủ kinh nghiệm tổ chức, quản lý. Các nhân viên này cũng cho rằng, việc xếp đặt hàng hóa cũng thiếu chuyên nghiệp.

Với kinh phí đầu tư hàng trăm tỷ đồng, bán hơn 70.000 chủng loại hàng điện máy và nội thất, Wonderbuy ra đời đã cho thấy rõ tính toán xây dựng một "đế chế" bán lẻ hàng điện máy. Vì thế trước mức thuê mặt bằng 25USD/m² cao ngất ở một nơi không thuận tiện nhưng Công ty Hợp Nhất vẫn lao vào như thiêu thân.

Ở thời điểm khai trương, lãnh đạo của Hợp Nhất đưa ra dự tính sẽ mở rộng hệ thống phân phối với 23 trung tâm máy tính - điện máy - nội thất tại các thành phố lớn và vùng kinh tế trọng điểm để đạt mục tiêu trở thành nhà bán lẻ hàng điện tử lớn và chuyên nghiệp tại Việt Nam trong vòng 5 năm tới.

Nhưng ở thời điểm ấy, các đối thủ có sừng có cựa chỉ mỉm cười. Họ ngại những "anh hào" đã có "chiến tích" hơn là một anh "lính mới" như Wonderbuy, dùng tiền để khuếch trương bao nhiêu mới đủ?

Cho đến đầu năm 2011, Wonderbuy mở ra chương trình "bán hàng kiểu Mỹ". Nghe thì hấp dẫn nhưng vào lúc kinh doanh sa sút thì khách hàng cũng vắng nhiều, lại thêm gánh nặng tiền thuê mặt bằng chất chồng, cái đế chế "bán hàng kiểu Mỹ" chưa kịp vững đế đã sụp đổ.

Trong một năm, Wonderbuy lỗ 52 tỷ đồng, tính ra cứ một ngày kinh doanh là 1 tỷ đồng trôi theo... dòng thời gian. Ông Phan Thanh Hà cho rằng, kinh doanh không được tốt như các đối thủ khác nhưng cũng không đến mức là không hiệu quả.

Nói thế cũng có nghĩa là thừa nhận kinh doanh không hiệu quả. Vì trong phương án kinh doanh người ta phải tính được các chi phí, đối với ngành bán lẻ thì chi phí mặt bằng là một trong các yếu tố quan trọng nhất quyết định đến hiệu quả kinh doanh và sự thành bại.

Thứ hai nữa, sự sụp đổ của Wonderbuy như đã nói, là thiếu đội ngũ nhân sự lành nghề và kinh nghiệm. Lương không hẳn đã cao lắm nhưng nhân viên làm việc trong mớ bòng bong các loại công việc.

Trưởng một số phòng ban thiếu tầm nhìn và kinh nghiệm, thậm chí kém về năng lực, đưa ra các quyết định thay đổi xoành xoạch làm nhân viên cảm thấy mệt mỏi và ra đi. Kinh doanh chưa hiệu quả nhưng khuyến mãi ầm ĩ, lại thêm gánh nặng "bán hàng kiểu Mỹ", cũng là yếu tố khiến cho siêu thị "cắn" vào chính mình.

Không có ai ngoài chủ của Wonderbuy mới thấy được rõ nhất nguyên nhân thất bại. Dễ thấy nhất là giá thuê mặt bằng quá cao mà ông Tổng giám đốc Phan Thanh Hà của Công ty Hợp Nhất cũng phải công nhận là hợp đồng thuê có "sơ hở".

Nói cho đúng hơn đó là chủ quan, "cố đấm ăn xôi" với mặt bằng này tưởng là dễ ăn, ai ngờ sự chọn địa điểm từ ban đầu đã là yếu tố thất bại.

Trong một năm, Wonderbuy lỗ 52 tỷ đồng, tính ra cứ một ngày kinh doanh là 1 tỷ đồng trôi theo... dòng thời gian. Ông Phan Thanh Hà cho rằng, kinh doanh không được tốt như các đối thủ khác nhưng cũng không đến mức là không hiệu quả.

"Vì sao Wonderbuy lại chọn địa điểm tại góc ngã tư đường Nguyễn Đình Chiểu - Đinh Tiên Hoàng, đều một chiều và đều nằm ở bên trái?"

Yếu tố bên trái có thể không quá ảnh hưởng đến việc thu hút khách đến, nhưng yếu tố đường một chiều thì khác. Đường Nguyễn Đình Chiểu thì còn khả dĩ, lượng xe ít, cho nên việc dừng tạt vào không quá khó khăn và nguy hiểm, thế nhưng đổi lại thì lượng khách vào siêu thị từ đường này cũng ít. Đường Đinh Tiên Hoàng qua đoạn này, cả ngày ôtô, xe máy và khói bụi sầm sập, tạt vào là cả một vấn đề.

ông Phan Thanh Hà, Tổng giám đốc Công ty cổ phần điện máy - máy tính - viễn thông Hợp Nhất (thương hiệu WonderBuy) cho biết, WonderBuy thuê mặt bằng với giá 25 USD/m²/tháng. Trước đây, mỗi tháng siêu thị này phải trả 2,5 tỉ đồng tiền thuê mặt bằng, còn thời gian gần đây, do rút quầy nên tiền thuê mặt bằng đã giảm, còn 2,2 tỉ đồng.

Ngày 21.1.2011, WonderBuy tung ra chương trình “bán hàng kiểu Mỹ” mang tên SuSu. Khi khách hàng chọn mua một trong năm nhóm sản phẩm: máy tính xách tay chạy CPU từ Core i5, tủ lạnh trên 300 lít, máy giặt lồng ngang, máy lạnh công nghệ inverter, tivi LED, sau một năm sử dụng sẽ hoàn trả lại 20%, nếu chọn ba năm sẽ được trả 70%, còn chọn thời gian năm năm sẽ được trả 100% số tiền đã mua sản phẩm đó. Theo ông Hà, hiện nay, số tiền phải trả lại cho khách hàng tham gia chương trình này khoảng 2 tỉ đồng. Giả sử, WonderBuy lấy lại 6,8 tỉ đồng sau khi trừ tiền nhà tháng 5 là 2,2 tỉ đồng (từ khoản tiền cọc 9 tỉ đồng), bán hết hàng tồn và lấy được 5 tỉ đồng hoàn thuế..., số tiền trên sẽ ưu tiên giải quyết cho người lao động, Nhà nước và nhà cung cấp hàng hoá, còn nhóm khách hàng mua hàng của chương trình trên sẽ được giải quyết cuối cùng.

Nguyên nhân chính dẫn WonderBuy đến phá sản là giá thuê mặt bằng quá đắt.

Với vốn đầu tư ban đầu khoảng 3 triệu USD, chiến lược của WonderBuy được xây dựng trên mô hình chuẩn của các siêu thị bán lẻ điện máy châu Á và cả Việt Nam. Đó là mô hình 3C gồm máy tính (Computer), điện tử tiêu dùng (Consumer Electrics) và thiết bị viễn thông (Communication) với tỉ lệ lần lượt là 50%, 40% và 10%. WonderBuy còn dự định mở thêm 2 cửa hàng nữa trong năm nay tại TP.HCM, đồng thời đưa chữ C thứ 4 vào mô hình là Content gồm cung cấp nội dung số như games, nhạc, sách điện tử. Đội ngũ nhân sự của WonderBuy cũng được chuẩn bị khá kỹ với số lượng không nhỏ thu hút về từ Siêu thị điện máy Nguyễn Kim.

Thất bại là do phương án kinh doanh (business plan) và tình hình thời tiết kinh doanh (business climate) không tốt, không kham nổi chi phí, trường hợp WonderBuy có thể còn do vị trí mặt bằng không thuận lợi (góc ngã tư nhưng cả hai đường một chiều và đều ở phía bên trái khó dừng xe, bãi giữ xe chưa tiện lợi cho khách hàng .v.v.), mặt hàng sản phẩm chưa phù hợp (thế mạnh WonderBuy có lẽ tập trung vào phương thức kinh doanh hơn là ưu điểm sản phẩm ở giá thành hay chất lượng sản phẩm dich vụ), lợi nhuận không bằng chi phí, không có kế hoạch chuyển đổi công năng hay sản phẩm dịch vụ mới, và không có phương án dự phòng nào khác.