Lịch sử thăng trầm của BlackBerry

BlackBerry, gã khổng lồ một thời ở xứ Waterloo, Canada, từng là kẻ thống lĩnh trên thị trường smartphone với khả năng bảo mật tuyệt vời cho hệ thống mail. Tuy nhiên, sau 6 năm hụt hơi trước sức “công phá” của iPhone và các dòng điện thoại Android, BlackBerry đã sụp đổ đầy đau thương.

Lịch sử đầy thăng trầm của BlackBerry và những cột mốc đáng nhớ

(Dân trí)-Từng được định giá hơn 100 tỷ USD, tuy nhiên sau thời gian dài chìm vào khủng hoảng, BlackBerry đã quyết định “bán mình” với mức giá chỉ 4,7 tỷ, một con số quá rẻ mạt cho một “biểu tượng”. Cùng nhìn lại lịch sử đầy thăng trầm và những cột mốc đáng nhớ của BlackBerry.

Từng được xem là một trong những biểu tượng lớn nhất của làng công nghệ và di động thế giới, BlackBerry, trước đó gọi là Research in Motion (RIM) nổi tiếng với những thiết bị di động được đánh giá cao về khả năng bảo mật và tính ổn định. Tuy nhiên, việc chậm trễ trong nắm bắt xu thế của làng di động thế giới đã khiến RIM “tuột dốc không phanh” để rồi giờ đây đã phải chấp nhận “bán mình” để tiếp tục tồn tại.

Cùng nhìn lại những cột mốc đáng nhớ nhất trong lịch sử “chìm nổi” của một trong những hãng điện thoại lớn nhất thế giới:

- Năm 1984: Research in Motion (RIM), tiền thân của BlackBerry ngày nay, được thành lập bởi Mike Lazaridis, sinh viên ngành kỹ thuật của trường đại học Waterloo (Canada), và Douglas Fregin, sinh viên ngành kỹ thuật của trường đại học Windsor (Canada).

- Năm 1988: RIM bắt đầu thiết kế những sản phẩm đầu tiên cho chuẩn mạng Mobitex, là những những bộ chuyển mạch dữ liệu không dây. Những sản phẩm này sau đó được sử dụng bởi lực lượng quân đội, cảnh sát, cứu hỏa và dịch vụ cứu thương.

Cũng trong năm nay RIM giành được giải Oscar về thành tựu kỹ thuật khi cho ra mắt chiếc máy đọc và xử lý phim DigiSync Film Keykode Reader, sử dụng cho ngành điện ảnh.

- Năm 1992: Jim Balsillie gia nhập RIM và sau này trở thành đồng CEO với nhà sáng lập Lazaridis từ đó cho đến tận năm 2012.

Cặp đôi CEO đã cùng nhau dẫn dắt RIM trong suốt 20 năm, Mike Lazaridis (trái) và Mike Balsillie (phải)

- Năm 1996: RIM giới thiệu Inter@ctive Pager, còn được biết đến với tên gọi RIM 900, thiết bị di động đầu tiên với bàn phím của RIM. Đây là thiết bị cho phép người dùng nhận và gửi tin nhắn thông qua mạng Internet.

RIM 900, thiết bị di động đầu tiên của RIM

- Năm 1997: RIM chính thức phát hành cổ phiếu ra công chúng trên thị trường chứng khoán Toronto (Canada) và trở thành công ty đại chúng.

- Năm 1998: RIM 950, phiên bản nâng cấp của RIM 900 được phát hành.

RIM 950, bản nâng cấp của RIM 900

- Năm 1999: RIM chính thức phát hành cổ phiếu trên sàn chứng khoán Nasdaq. Cũng trong năm nay, RIM bắt đầu bán ra sản phẩm mang thương hiệu BlackBerry đầu tiên của mình, đó là chiếc BlackBerry 850, thực hiện chức năng nhận/gửi email và duyệt web HTML cơ bản qua Internet với màn hình đơn sắc.

- Năm 2002: RIM giới thiệu sản phẩm đầu tiên hỗ trợ chức năng gọi điện thoại của mình, BlackBerry 5810. Tuy nhiên để sử dụng chức năng gọi điện trên 5810, người dùng cần phải có sự trợ giúp của tai nghe.

BlackBerry 5810, thiết bị có chức năng điện thoại đầu tiên của RIM

- Năm 2003: RIM giới thiệu chiếc điện thoại BlackBerry đầu tiên với màn hình màu. Đó là chiếc điện thoại BlackBerry 7210.

- Năm 2004: RIM đánh dấu trong 20 năm ngày ra mắt với mốc 1 triệu người dùng. Đến cuối năm nay, RIM đã nhanh chóng cán mốc 2 triệu người dùng các thiết bị của hãng. RIM bắt đầu trở thành một trong những tượng đài của làng di động thế giới.

- Năm 2005: RIM cán mốc 4 triệu người dùng. Cặp đôi CEO của công ty, Balsillie và Lazaridis được vinh danh là nhân vật quyền lực nhất thế giới trong năm do tạp chí Time bình chọn.

- Năm 2006: RIM giới thiệu BlackBerry 8100, chiếc điện thoại đầu tiên của hãng được trang bị camera (1.3 megapixel) và bi lăn đặc trưng của dòng smartphone BlackBerry. Sau đó một năm, BlackBerry 8800 được ra mắt, là chiếc smartphone đầu tiên được trang bị hệ thống định vị toàn cầu GPS.

BlackBerry 8100, smartphone được tích hợp camera và bi lăn đặc trưng của RIM

- Năm 2007: RIM trở thành công ty có giá trị lớn nhất sàn giao dịch chứng khoán Toronto, với giá trị thị trường vượt mốc 67 tỷ USD. Cũng trong năm này số lượng người dùng của RIM vượt qua mốc 10 triệu và lần đầu tiên RIM giới thiệu dòng sản phẩm BlackBerry Curve.

Đây là thời điểm RIM ở đỉnh cao của công ty, tuy nhiên đây cũng là mốc đánh dấu sự xuống dốc của RIM trên thị trường di động với việc Apple trình làng phiên bản iPhone đầu tiên.

- Năm 2008: Cổ phiếu của RIM lên mốc cao nhất trong lịch sử, đạt 149,9USD/cổ phiếu. Tuy nhiên đỉnh cao này không tồn tại lâu. Cổ phiếu của RIM sau đó tụt dốc không phanh xuống mốc 50USD/cổ phiếu sau khi hãng ra mắt chiếc smartphone màn hình cảm ứng đầu tiên của mình, BlackBerry Storm, nhưng không đủ sức để cạnh tranh với iPhone của Apple (năm 2008 Apple giới thiệu iPhone 3G).

BlackBerry Storm không đủ sức để cạnh tranh với iPhone của Apple

- Năm 2009: RIM ra mắt kho ứng dụng App World để cạnh tranh với kho ứng dụng App Store của Apple. Tuy nhiên, kho ứng dụng của RIM chưa bao giờ để lại được nhiều ấn tượng cho người dùng.

- Năm 2010: RIM vượt mốc 40 triệu người dùng và thông báo bán ra chiếc smartphone thứ 100 triệu. Cũng trong năm nay RIM mua lại hãng phần mềm QNX trong động thái nhằm xây dựng lại nền tảng di động cho mình. 

Trong năm nay, Apple ra mắt chiếc máy tính bảng iPad đầu tiên và RIM không chịu thua kém ra mắt chiếc máy tính bảng PlayBook của riêng mình. Tuy nhiên, PlayBook được xem là một “thảm bại” khó có thể chấp nhận được của RIM trên thị trường máy tính bảng.

BlackBerry PlayBook, một thất bại đáng quên khác của RIM

- Năm 2011: RIM thông báo cắt giảm 2.000 nhân công, một dấu hiệu cho thấy hãng điện thoại Canada đang dần lâm vào khủng hoảng. Vào tháng 10 năm này, các dịch vụ của RIM bị ngưng trệ trong vòng 4 tuần khiến người dùng BlackBerry trên toàn thế giới “khốn đốn” và làm cho hình ảnh của RIM bị ảnh hưởng không nhỏ.

- Năm 2012: 2 CEO lâu năm của công ty Lararidis và Balsillie tuyên bố từ chức và được thay thế bởi Thorsten Heins (CEO hiện tại của BlackBerry). Chỉ ít tháng sau khi Heins nhậm chức, RIM đã tiếp tục cắt giảm thêm 5.000 nhân công và cho biết nền tảng di động BlackBerry 10, nền tảng được kỳ vọng sẽ giúp RIM vượt qua khủng hoảng, sẽ bị trì hoãn. 

Cũng trong năm nay, cổ phiếu của RIM xuống mức thấp kỷ lục, 6,1USD/cổ phiếu.

- Năm 2013: Đây là một năm rất nhiều biến động của RIM.

Đầu tiên, RIM chính thức trình làng nền tảng BlackBerry 10 hoàn toàn mới cùng với 2 mâu smartphone đầu tiên sử dụng nền tảng này (Z10 và Q10). Cũng tại sự kiện ra mắt nền tảng BlackBerry 10 mới, RIM chính thức đổi tên công ty thành BlackBerry, trùng tên với sản phẩm và nền tảng di động của hãng.

BlackBerry 10 trình làng cũng chưa đủ sức để cứu RIM ra khỏi khủng hoảng

Doanh thu của nền tảng BlackBerry 10 không đáp ứng được kỳ vọng khiến cho Lazaridis (nhà đồng sáng lập của RIM) quyết định từ chức khỏi vị trí phó chủ tịch và từ bỏ ban lãnh đạo của công ty.

Tháng 8/2013, BlackBerry tuyên bố bỏ ngõ khả năng “bán mình” nhằm cứu vãn tương lai của công ty. Đến thứ 6 tuần trước, BlackBerry tuyên bố cắt giảm thêm 4.500 nhân công và dự đoán khoản lỗ 1 tỷ USD trong quý II/2013.

Mới đây, hãng tài chính có trụ sở tại Toronto (Canada) Fairfax Financial Holdings đã quyết định mua lại toàn bộ cổ phần của các cổ đông tại BlackBerry với giá 4,7 tỷ USD để sở hữu công ty này. Mặc dù tương lai của BlackBerry vẫn chưa được định đoạt sau thương vụ này, tuy nhiên sự xuống dốc không phanh của “tượng đài” RIM đã khiến không ít người cảm thấy tiếc nuối.

Phạm Thế Quang Huy

Có lẽ giới công nghệ, những người yêu di động sẽ không bao giờ quên hình ảnh của những chiếc điện thoại thông minh mang tên BlackBerry ở những năm 1990 và đầu những năm 2000. BlackBerry (hay còn gọi là RIM thời bấy giờ) như thể xem như là một “tượng đài” không bao giờ đổ bởi lúc đó điện thoại BlackBerry xuất hiện khắp mọi nơi, như là một chuẩn mực của thị trường di động.

BlackBerry là cái tên được nhắc đến, và “hình ảnh” của những tay chơi di động trong hầu hết các cuộc gặp gỡ hàn huyên chuyện trò hay gặp gỡ vì công việc. Người ta đã từng khuyên nhau nên dùng điện thoại BlackBerry bởi những sức mạnh không có chiếc điện thoại nào có thể vượt qua.

Vậy nhưng tượng đài trong làng công nghệ một thời, BlackBerry, đã đánh mất chính mình kể từ khi iPhone ra mắt vào năm 2007. Khi đó, ban giám đốc của RIM đánh giá quá thấp Apple và sự xuất hiện của iPhone. Cứ ngỡ rằng iPhone sinh ra chỉ để dành cho những người dùng cá nhân, những người dùng chỉ sử dụng điện thoại như là một thiết bị để giao tiếp. BlackBerry đã hào phóng với quyết định mặc cho Apple làm mưa làm gió trên thị trường di động dành cho người tiêu dùng nói chung, còn hãng sẽ vẫn là “ông vua” trên thị trường smartphone dành cho doanh nhân, và tiếp tục bán điện thoại theo hợp đồng cho doanh nghiệp, cơ quan chính phủ. Mục tiêu của BlackBerry là đưa ản phẩm tới những nơi xem vấn đề bảo mật thông tin là điều tối quan trọng.

CEO Thorsten Heins buộc phải thừa nhận thất bại của mình trên thị trường smartphone.

Dẫu vậy, lá bài quyết định đã không thuộc về BlackBerry bởi lúc này thị trường di động đã đi theo một xu hướng hoàn toàn khác. Những thế hệ di động chạy trên hệ điều hành Android cùng với sức hút của iPhone đã chiếm hơn 90% thị phần smartphone, và 10% “miếng bánh” còn lại phải chia nhỏ cho những ông lớn một thời là Nokia, BlackBerry, Microsoft..

Còn nhớ giá cổ phiếu của BlackBerry từng đạt đỉnh vào tháng 8/2007, ở mức 236 USD, và lúc đó, BlackBerry được định giá hơn 100 tỷ USD. Tuy nhiên, thời điểm này cũng là cột mốc đánh dấu “sự suy thoái” của BlackBerry.

Từ một “lãnh tụ” với giá trị lên tới 100 tỷ, hôm qua, trong công bố trong kết quả kinh doanh quý vừa qua, giá cổ phiếu Blackberry đã rơi xuống mức 8,73 USD/cổ phiếu và đã giảm 1,8 đô la Mỹ ngay trong ngày (giảm mất 17% trong một ngày). Khó có ai có thể tưởng tượng được, chỉ trong vòng 3 tháng, BlackBerry đã chịu khoản lỗ “khủng” lên đến gần 1 tỷ USD.

Hệ điều hành BlackBerry 10 vẫn không thể cứu vãn "con tàu đắm"

Bi kịch của BlackBerry như là một bài học nhớ đời của những nhà lãnh đạo -  Giám đốc điều hành Thorsten Heins. Chỉ đến khi thất thế trước iPhone của Apple và các thiết bị chạy hệ điều hành Android, BlackBerry mới “nhún nhường” để tung ra thị tường hệ điều hành BlackBerry 10 và smartphone màn hình cảm ứng thân thiện với người dùng cá nhân. Dù vậy, lúc này đã quá muộn đối với cuộc đua căng thẳng từ trên tất cả các phân khúc smartphone cao cấp, trung cấp, bình dân..

Không thể bắt nhịp được với thời đại công nghệ số, BlackBerry đã chính thức rao bán công ty và cuối cùng, trong ngày hôm qua, “tượng đài” một thời đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận “bán mình” với giá rẻ mạt, 4,7 tỷ USD, cho hãng đầu tư tài chính có trụ sở tại Toronto (Canada) Fairfax Financial Holdings. Thông tin trên được cả Fairfax Financial Holdings lẫn BlackBerry chính thức công bố vào ngày hôm qua. Hãng tài chính Fairfax Financial Holdings đã đồng ý trả 9USD/cổ phiếu cho các cổ đông để nắm quyền kiểm soát công ty điện thoại này. Mức giá mà Fairfax Financial Holdings đưa ra cao hơn 9% so với giá trị cổ phiếu đang giao dịch của BlackBerry tại thời điểm đưa ra thỏa thuận.