HÀNG XÁCH TAY

Hàng xách tay là hàng được nhập vào Việt Nam từ rất nhiều nguồn trên toàn thế giới qua các đối tượng như: tiếp viên hàng không, người du lịch hoặc công tác hoặc học tập hoặc lao động ở nước ngoài về... Đa số là hàng trốn thuế (nhập lậu), một phần là hàng miễn thuế (Duty Free).

Hàng xách tay có cùng nguồn gốc, cùng chất lượng, cùng mẫu mã thường rẻ hơn hàng do các công ty nhập khẩu tại VN nhập về (gọi là Hàng chính hãng) vì không phải chịu nhiều loại chi phí (chủ yếu là đóng nhiều loại thuế). Nhưng, hàng xách tay lại không được bảo đảm chính thức nên dễ bị lẫn với hàng giả, hàng nhái. Nhất là hàng kỹ thuật cao như smartphone, đồng hồ đeo tay...

Người mua hàng xách tay thường là những người có hiểu biết về kỹ thuật, về thị trường và có mối thân thiết với người bán, vì mua bán loại này thường chỉ dựa vào niềm tin là chính. Nhiều người không am hiểu thường bị hớ khi mua hàng xách tay, tưởng rằng mình mua rẻ nhưng thực ra thì không phải vậy do gặp phải hàng nhái, hàng tân trang, hàng thanh lý và hàng giả.

Dưới đây là một số mặt hàng thường được xách tay:
- Smartphone xách tay;
- Mỹ phẩm xách tay;
- Thời trang xách tay: Hàng may mặc, giày dép, túi xách, đồng hồ, nữ trang...

Không còn len lỏi trong những ngõ nhỏ để bán vài món mỹ phẩm, quần áo…, các shop bán hàng xách tay những năm gần đây mọc lên như nấm ở cả những phố trung tâm của TP Hà Nội. Nhiều cửa hàng dù chỉ có vài chục mét vuông cũng trương biển siêu thị hàng xách tay để thu hút người tiêu dùng với sản phẩm từ cuộn giấy vệ sinh đến những lọ nước hoa, thuốc đông y...

Là người hay đi nước ngoài, chị Lê Thị Hoa ở quận Cầu Giấy, TP Hà Nội rất ngạc nhiên khi thấy giá bán một số sản phẩm trong các shop hàng xách tay tại TP Hà Nội quá khác biệt so với sản phẩm tương đương ở nước ngoài. Chẳng hạn, bịch 10 chiếc mặt nạ dưỡng da ở Hàn Quốc có giá 5.000 won (gần 100.000 đồng) nhưng ở “thiên đường” hàng xách tay Nguyễn Sơn (huyện Gia Lâm) chỉ 60.000 đồng.

Một chủ shop hàng xách tay ở huyện Gia Lâm khẳng định chất lượng thì “yên tâm” do tiếp viên xách về. Tiếp viên bay lâu năm thường có mối gom hàng ở nước ngoài, nhất là Hàn Quốc, Nhật Bản, Pháp, Đức - các thị trường có đường bay của hãng hàng không Việt Nam. Giá hàng về đến Việt Nam được tính bằng giá mua ở nước ngoài cộng công cửu vạn (tính theo chuyến), tiền ship của tiếp viên (tính theo ký) và tiền lời của shop, không phải nộp thuế, cước vận chuyển nên rẻ.

Đặc điểm của shop hàng xách tay là cùng sản phẩm nhưng mỗi nơi bán một giá. Một lọ kem chống nắng của Đức có nơi bán 180.000 đồng nhưng nơi khác “hét” tới 250.000 đồng.

Có một kênh khác cung cấp hàng xách tay cho thị trường Việt Nam là những người Việt ở nước ngoài. Các gia đình có Việt kiều thường tổ chức thành hệ thống mua gom, chuyển hàng về cho người nhà theo đường hàng không hoặc đường biển, làm đầu mối phân phối trong nước.

Ông Vũ Vinh Phú, Chủ tịch Hiệp hội Siêu thị TP Hà Nội, cho rằng hàng xách tay chính là hàng lậu đang thao túng thị trường, chèn ép hàng nội địa. Sau thời gian kinh doanh tự phát, thăm dò, thị trường hàng xách tay đang có xu hướng bùng nổ. Nhiều shop còn khuếch trương thành siêu thị để tăng mức độ sang trọng khiến người tiêu dùng tin tưởng.

Theo ông Phú, cả nước hiện có khoảng 700 siêu thị nhưng chỉ 30% đạt chuẩn, còn lại là người kinh doanh “tự phong”. Sở dĩ hàng xách tay có đất sống là vì tâm lý chuộng hàng ngoại, giá lại rẻ so với chính hãng. Một lọ tăm ở siêu thị cũng phải chịu thuế GTGT 5%, trong khi hàng xách tay lớn hay nhỏ đều không phải chịu thuế. Tuy nhiên, không ai có thể bảo đảm chất lượng của loại hàng hóa này, nhất là thực phẩm, thuốc chữa bệnh, sữa…

Đối tượng chuộng hàng xách tay là tầng lớp trung lưu trong xã hội. “Cứ điểm” của hàng xách tay tại TP Hà Nội là phố Nguyễn Sơn (huyện Gia Lâm) và tại TP HCM là đường Hồng Hà (quận Tân Bình, gần đoàn tiếp viên của Vietnam Airlines).

phố Nguyễn Sơn (Long Biên, Hà Nội) – nơi tập trung nhiều cửa hàng “đồ xách tay” được cho là của phi công, tiếp viên mang về - để “tậu” những món hàng yêu thích. Trước quy định cấm tiếp viên mang vali lớn, các chủ hiệu ở đây vẫn... ung dung, không hề lo lắng.

Phố Nguyễn Sơn được biết đến là một trong những địa điểm nổi tiếng với hàng xách tay ở Hà Nội. Hàng hóa ở đây được quảng bá là có nguồn gốc xịn, do các hướng dẫn viên và phi công trực tiếp “xách” từ nước ngoài về.

Xét về vị trí, quả thật con phố này liền kề với  nhiều cơ quan của ngành hàng không Việt Nam. Đặc biệt phải kể đến trung tâm của đoàn tiếp viên hàng không, nơi luôn tấp nập bởi các lái buôn săn hàng “bay” từ nước ngoài về. Chúng tôi đến hai con ngõ tập trung nhiều nhất những cửa hàng bán đồ xách tay là ngõ 115, ngõ 117 phố Nguyễn Sơn. Nhìn bề ngoài khá vắng lặng nhưng vào bên trong thì không khí mua bán rất sôi động.

Tại đây, phần lớn các cửa hàng chỉ có mặt tiền chừng 3-4m nhưng chiều sâu lại “hun hút”, khi đi vào trong mới biết nó chẳng khác gì một siêu thị mini. Hầu hết các cửa hàng đều có diện tích mặt bằng trên dưới 100m2, bày đủ các chủng loại hàng hoá mác nước ngoài. Hàng ở đây đa dạng, từ mức giá thấp cho đến cao như bim bim, bánh, kẹo, kem đánh răng, bàn chải đánh răng, dao, kéo, dĩa, nồi xoong, chảo, kính mắt, sữa tắm, dầu gội, mỹ phẩm, bia, rượu ngoại…

Hỏi về nguồn gốc hàng, hầu hết các chủ hiệu này đều khẳng định 100% là hàng xách tay do các tiếp viên hàng không và phi công xách về. Tuy nhiên, khi chúng tôi hỏi cụ thể đến từng mặt hàng có giá trị thấp thì không ít người đã khó chịu.

Chị Nguyễn Hà Anh, chủ một cửa hiệu hàng xách tay phố Nguyễn Sơn thản nhiên: “Em tìm đúng mối rồi, cửa hàng chị thuộc diện nhất ở đây mà toàn hàng xịn 100% là do các tiếp viên hàng không và phi công mang từ nước ngoài về”. Chúng tôi băn khoăn: “Họ chịu xách cả bim bim, giấy vệ sinh, khăn quàng cổ về đến đây chỉ có giá 200.000 - 300.000 đồng, túi xách tay dưới 1 triệu đồng à? Chưa kể em thấy nhiều mặt hàng ngoại nhà chị phải xách tay về như son, dưỡng da, dầu gội đầu, sữa tắm, nước xả vải… nhưng ở chợ Đồng Xuân có nhiều mà giá còn mềm hơn”. Lập tức, chị chủ hàng sừng sộ: “Chẳng kể được. Bây giờ đồ giả thì nhiều, thật thì ít. Tùy em đi buôn, lãi nhiều, đông khách là được. Căn vặn  nhiều quá”.

Mác “Âu Mỹ”  nhưng “chất” Trung Quốc

Tiếp đó, trong vai khách hàng tìm mối đổ sỉ, chúng tôi tỏ ý băn khoăn đang có quy định cấm tiếp viên hàng không, phi công không mang vali lớn thì nguồn hàng sẽ khan hiếm, thì chị Phan Thị Bình, chủ cửa hiệu hàng xách tay B.P, phố Nguyễn Sơn cười lớn: “Đi buôn mà chỉ trông cậy có một vài mối hàng lẻ thì sống làm sao? Bị cấm thì tiếp viên có thể đói nhưng mình vẫn phải sống khỏe. Em cứ xem hàng, thỏa thuận giá cả, thích bao nhiêu  hàng chị “phích” cho từng ấy, nhập nhiều thì giá càng dễ chịu”.

Khi câu chuyện đã trở nên thân tình, chị Bình thổ lộ: “Không phải hàng xách tay nào cũng có nguồn gốc từ Mỹ, Pháp, Singapore, Thái Lan... Muốn kiếm lời cao phải biết móc nối với hàng nguồn Quảng Châu (Trung Quốc) em ạ. Quảng Châu có cả khu chuyên bán hàng "nhái" các hãng nổi tiếng Nhật Bản, Hàn Quốc, châu Âu. Em cứ lấy hàng của chị, khi nào đủ thâm tình chị cho em đi cùng sang đó đánh quả. Giá cất mềm mà bán lại đắt hàng vì nó phải chăng mà hình thức thì chẳng khác gì hàng chính hiệu”.

Tâm sự với chúng tôi, chị Hà Thị Minh Yến (ngõ 55 phố Hai Bà Trưng, Hà Nội) bật mí: “Tôi nghiện hàng xách tay nên 1-2 tuần lại phải ghé qua Nguyễn Sơn để giải nghiện. Nhưng không phải cứ hàng nào bán ở đây cũng là xách tay chính hiệu mà khá nhiều hàng “nhái” từ Trung Quốc”.

Chị Minh Yến cho biết từng bỏ ra 10 triệu đồng để mua chiếc túi hiệu Buberry, rẻ hơn giá ở showroom Buberry 50% nhưng khi sang nước ngoài công tác, Hải quan bên đó đã thu lại chiếc túi của chị để kiểm tra và phát hiện ra đó là hàng “nhái” cao cấp.

Một tiếp viên hàng không xin giấu tên cũng thổ lộ: “Theo quy định cũ chúng tôi được mang khoảng 30 kg hành lý, ngoài ra còn được mang theo một túi áo khoác và một vali bé. Nghĩa là tối đa có thể mang được khoảng 50kg, biết cách thì có thể mang được nhiều hơn nữa nên có thể kết hợp mang hàng về bán kiếm thêm. Nhưng theo quy định bây giờ chắc là khó khăn hơn nhưng “biết luật” vẫn đánh được hàng”.

Cũng theo tiếp viên này thì hàng xịn mang từ nước ngoài về giá thường khá đắt và chỉ những người thật sự “chịu chi” mới dùng được, còn nếu không thì thường chỉ mua được hàng “nhái”.

Tìm hiểu được biết, tiếp viên, phi công xách hàng về nhận tỷ lệ ăn chia như sau: Hàng có giá trị càng cao, thương hiệu càng xịn thì tiếp viên sẽ được ăn chia càng nhiều, tỷ lệ ăn chia không cố định nhưng thường là 15- 20%. Ví dụ, với một lọ nước hoa khi mang về đến nơi (mối sẽ xem hóa đơn tiếp viên mua bên nước ngoài) có giá khoảng 2 triệu đồng, tiếp viên được chia khoảng 200.000 – 300.000 đồng. Trường hợp thấp nhất với nước hoa rẻ hơn, tỷ lệ ăn chia tính theo đơn vị khoảng 100.000 đồng/mặt hàng. Đối với một số mặt hàng có giá trị thấp, tiền trả cho tiếp viên tính theo số lượng kilôgam hàng hóa mang về.