Tổng mức lưu chuyển hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng

Cách tính chỉ tiêu này như sau:

Theo Thông tư số: 02/2012/TT-BKHĐT.

Tổng mức lưu chuyển hàng hóa bán lẻ và dịch vụ năm 2012 đạt trên 2,32 triệu tỷ đồng, tăng 16% so với năm 2011. Nếu loại bỏ yếu tố tăng giá, tổng mức lưu chuyển hàng hóa bán lẻ và dịch vụ năm 2012 chỉ tăng 6,2% so với năm 2011.

Xét theo nhóm ngành thì ngành kinh doanh thương nghiệp chiếm tỷ trọng 77,1%, tương đương với 1,789 triệu tỷ đồng, tăng 15,2% so với cùng kỳ năm ngoái. Các nhóm ngành khác là: khách sạn nhà hàng đóng góp 11,8%, dịch vụ chiếm 10,1% và du lịch chiếm 1%.

Xét theo loại hình kinh tế, thì khu vực kinh tế ngoài nhà nước đạt 1,968 triệu tỷ đồng, chiếm 84,8% và tăng 18,4% so với năm 2011. Khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đạt 67,4 nghìn tỷ đồng, chiếm 2,9% và tăng 34,7%. Khu vực kinh tế nhà nước đóng 288,9 nghìn tỷ đồng, chiếm 12,3% và giảm 1,2%.

Tỷ trọng trong TMBL của khu vực FDI, nếu năm 2007 - năm đầu tiên Việt Nam chính thức gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), với cam kết mở cửa trong nhóm ngành dịch vụ sâu rộng hơn, chiếm 3,7%, thì năm 2008 giảm xuống còn 3,4%, năm 2009 giảm xuống còn 2,7%; năm 2010 tăng lên đạt 3%, nhưng năm 2011 chỉ còn 2,5%, năm 2012 khá hơn đạt 2,9%; 11 tháng 2013 do tăng với tốc độ rất cao so với tốc độ tăng chung (tăng 32,8% so với 12,6%), nên tỷ trọng đã tăng lên đạt 3,4%.

 có hai vấn đề cần quan tâm đối với thị trường bán lẻ trong thời gian tới.

Thứ nhất, khu vực FDI có nhiều lợi thế về vốn liếng, thương hiệu, mạng lưới, kỹ năng bán hàng, tuyên truyền quảng cáo, niêm yết giá và bán theo giá niêm yết, phương tiện cân đo đong đếm, vệ sinh an toàn thực phẩm... Về mạng lưới, tính đến cuối năm 2012, thị trường Việt Nam có khoảng 700 siêu thị, trong đó các tập đoàn nước ngoài chiếm tới 40%, còn trong số 125 trung tâm thương mại trên cả nước, các tập đoàn nước ngoài chiếm tỷ lệ 25%.

Giải pháp tích cực cho các nhà đầu tư, thương mại trong nước là nỗ lực vượt qua thời điểm khó khăn này, tăng cường liên kết, liên doanh để giữ vững các vị trí địa điểm có lợi thế, mở rộng ra những địa bàn (thành phố, thị xã) ở các tỉnh để tránh bị thâu tóm hoặc lấn chiếm thị phần. Cũng cần quan tâm đến khu vực cá thể là khu vực hiện đang chiếm tỷ trọng lớn nhất trong TMBL.

Thứ hai, ngành thương nghiệp thuần túy, chủ yếu là bán lẻ hàng hóa, vẫn chiếm tỷ trọng cao nhất (76,8%); còn các ngành dịch vụ (khách sạn, nhà hàng, du lịch, dịch vụ) còn chiếm tỷ trọng nhỏ (23,2%) do thu nhập, sức mua có khả năng thanh toán của dân cư còn thấp. Điều này cũng lý giải tại sao tốc độ tăng số dư tiền gửi lại cao gấp rưỡi, gấp đôi tốc độ tăng dư nợ tín dụng. Trong các ngành này, doanh thu du lịch chỉ tăng 2,8% và chỉ chiếm chưa đến 1% tổng số, chủ yếu du lịch là nhu cầu cao cấp, trong khi túi tiền của nhiều người còn eo hẹp. Riêng lượng khách quốc tế đến Việt Nam vẫn tăng khá (10,2%).

Năm 2015, thị trường bán lẻ Việt Nam sẽ mở cửa hoàn toàn theo lộ trình. Các con số thống kê nêu trên cũng cho thấy, tiềm năng thị trường của các DN Việt Nam còn rất lớn. Vấn đề là các DN nội địa nắm bắt lợi thế này như thế nào.

Theo bà Đinh Thị Mỹ Loan, Chủ tịch Hiệp hội Bán lẻ Việt Nam, một trong những điểm góp phần nâng cao sức cạnh tranh cho các DN bán lẻ trong nước là phải giải quyết được mặt bằng bán lẻ. Đây là vấn đề cực kỳ khó khăn với DN nội địa nếu không có sự hỗ trợ thích đáng từ Nhà nước.

Bà Loan cho biết, có một thực tế là dù không có chính sách ưu đãi cụ thể cho các DN bán lẻ nước ngoài, nhưng ở một số địa phương, các DN này vẫn được ưu ái. Ví dụ về mặt bằng, tại nhiều địa phương, trong khi các DN trong nước phải chờ đợi để xin mặt bằng hoặc không được giải quyết, thì vị trí đó đã "rơi" vào tay DN ngoại.

Tuy nhiên, theo ông Trần Nguyên Năm, Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công Thương), Việt Nam không phân biệt chính sách ưu đãi đối với DN nước ngoài hay DN trong nước. Từ ngày 1/1/2010, các DN nước ngoài cơ bản được phép phân phối các mặt hàng trên thị trường nước ta.

Thời gian qua, các DN bán lẻ trong nước đã tích cực triển khai nhiều hoạt động tiêu thụ hàng Việt và đã đạt được những thành công nhất định, điều này thể hiện rõ ở khía cạnh doanh thu cũng như số lượng của DN tham gia chương trình này.

Cũng theo ông Năm, hệ thống phân phối bán lẻ hiện đại tập trung tại các thị trường lớn, trong khi đó, ở các địa phương, phần lớn hệ thống phân phối còn hạn chế, nhỏ lẻ. Do vậy, năm 2015, Bộ Công Thương sẽ xây dựng thí điểm 63 điểm bán hàng mang thương hiệu Việt, ưu tiên hàng bán trong chợ truyền thống nhằm nâng cao vai trò hàng Việt trong thời gian tới. Trong giai đoạn 2016-2020, Bộ sẽ tiếp tục xây dựng thí điểm thêm 100 cửa hàng mang thương hiệu hàng Việt như vậy.

Với các lợi thế về về vốn, tài chính, thương hiệu, mạng lưới, kỹ năng, con người, theo các chuyên gia, các DN bán lẻ nước ngoài luôn có thế mạnh nổi trội hơn DN Việt Nam. Nhiệm vụ của DN nội không còn cách nào khác là phải khắc phục những nhược điểm để vươn lên phục vụ người tiêu dùng

Bà Đinh Thị Mỹ Loan cho biết Hiệp hội Bán lẻ đã thực hiện một nghiên cứu "bỏ túi" với người tiêu dùng. Kết quả cho thấy người tiêu dùng nhận xét "nhà phân phối Lotteria giá rất rẻ; BigC không phải mặt hàng nào cũng rẻ". Tuy nhiên, điều thú vị lại ở chỗ chuyên gia, người nước ngoài đang ở Việt Nam lại yêu thích hệ thống bán lẻ Việt Nam hơn (như Fivimart hay Co-opmart). Điều này cho chúng ta nhiều hy vọng hơn về khả năng cạnh tranh của DN bán lẻ Việt.

Mục tiêu của Việt Nam đưa ngành bán buôn, bán lẻ phát triển, đóng góp từ 18-20% GDP (hiện nay là 13- 14% GDP). Tuy nhiên, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, muốn phát triển hệ thống phân phối, Nhà nước, chính quyền các địa phương cần có biện pháp hỗ trợ cụ thể. Ngoài ra, Bộ Công Thương cần có quy hoạch phát triển hệ thống thương mại hiện đại gắn liền với phát triển kinh tế vùng miền. Điều quan trọng các địa phương cần phải dành một quỹ đất công cộng nhất định cho việc xây dựng hệ thống thương mại hiện đại.

Tham khảo:
- 10 nhà bán lẻ lớn nhất Việt Nam;
- Thị trường bán lẻ Hà Nội;
- Thị trường bán lẻ Tp.HCM;
- Thị trường bán lẻ Đà Nẵng;

Trên địa bàn thành phố Đà Nẵng hiện có 126 đơn vị kinh doanh lớn, 6 trung tâm thương mại tổng hợp, 35 siêu thị chuyên doanh và tổng hợp, 27.000 cửa hàng, cửa hiệu các loại từ tạp hóa, thực phẩm đến các mặt hàng chuyên doanh và 86 chợ truyền thống phân phối trên 20.000 mặt hàng các loại. Đây được xem là cơ sở hạ tầng thương mại chủ lực của Đà Nẵng với tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ năm 2012 toàn thành phố đạt 51.280 tỷ đồng, đạt 101,5% kế hoạch, tăng 19,7% so với năm 2011.

Riêng 2 tháng đầu năm 2013, tổng mức bán lẻ ước đạt 9.735 tỷ đồng, tăng 22,3% so với cùng kỳ năm 2012. Không chỉ vậy, hoạt động của các cơ sở thương mại trên thị trường Đà Nẵng dần phát triển theo mô hình hiện đại và đang có sức hút rất lớn đối với những nhà đầu tư trong lĩnh vực kinh doanh bán lẻ.

Từ cuối năm 2012 đầu 2013, hàng loạt siêu thị quy mô vừa như Co.opMart, Intimex, Thúy Mai, Đức Lâm… rầm rộ khai trương thêm các chi nhánh. Đến nay, Co.opMart đã có thêm cửa hàng tiện lợi phục vụ người dân ở khu vực gần Bệnh viện Ung thư (quận Liên Chiểu), Siêu thị Intimex đã có hệ thống 3 siêu thị khu vực trung tâm quận Hải Châu. LotteMart cũng khai trương trong bối cảnh người tiêu dùng Đà Nẵng đang trông đợi sự cạnh tranh giữa các đơn vị kinh doanh sẽ dẫn đến việc điều chỉnh giá cả hợp lý hơn với túi tiền người dân trong thời buổi kinh tế khó khăn.

Mới đây, tại Hội thảo về Quy hoạch mạng lưới bán buôn, bán lẻ thành phố Đà Nẵng, bà Đinh Thị Mỹ Loan, Tổng thư kí Hiệp hội bán lẻ Việt Nam cho rằng: Sau 5 năm gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), thị trường bán lẻ Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn đầu của quá trình phát triển và cần có những thay đổi mang tính chiến lược. Những mô hình bán lẻ hiện đại như siêu thị hoặc trung tâm thương mại đã tạo cơ hội cho việc phát triển hệ thống phân phối các sản phẩm cao cấp và hàng nhập khẩu. Tuy nhiên, hình thức kinh doanh truyền thống như chợ vẫn còn chiếm ưu thế trên thị trường.

Về tình hình phát triển của thị trường bán lẻ tại Đà Nẵng, ông Lữ Bằng, Phó Giám đốc Sở Công thương Đà Nẵng cho hay, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ thành phố năm 2013 dự kiến đạt 60.000 tỷ đồng, tăng 17% so với năm 2012. Đến năm 2020, Đà Nẵng sẽ có 6 trung tâm thương mại, chợ đầu mối; 16 trung tâm thương mại, siêu thị, chợ bán lẻ và thêm 3 chợ truyền thống đạt chuẩn văn minh thương mại; hướng đến mức bán lẻ bình quân đầu người đạt 280-290 triệu đồng/năm. Với mục tiêu đó, thành phố Đà Nẵng thiết lập lại mạng lưới bán lẻ cũng như đầu tư xây dựng lại các chợ theo quy hoạch đã được phê duyệt. Đồng thời, nâng cấp, sửa chữa các chợ theo mô hình chợ vệ sinh an toàn thực phẩm, văn minh, hiện đại, phục vụ tốt hơn nhu cầu tiêu dùng, mua sắm của nhân dân và khách du lịch.

Theo dự báo của Savills (một Công ty chuyên Nghiên cứu và Tư vấn Bất động sản): Từ năm 2010 đến 2013, thị trường bán lẻ tại Đà Nẵng tiếp nhận thêm khoảng 13 dự án bán lẻ với diện tích hơn 163.000 m², trong số đó, có hơn một nửa các dự án này đã triển khai xây dựng. Savills cho rằng, ngày càng nhiều người tiêu dùng tại Đà Nẵng chuyển thói quen mua sắm từ các chợ truyền thống sang các trung tâm bán lẻ hiện đại. Trong vòng 4 năm trở lại đây, doanh thu bán lẻ tại Đà Nẵng tăng đáng kể, khoảng 25%/năm. Tại thành phố du lịch này, doanh thu bán lẻ từ các khách du lịch cũng hứa hẹn mang lại nhiều nguồn thu lớn.

 

Rượu vang Ý vào Việt Nam tăng mạnh

Mặc dù thâm nhập thị trường Việt Nam chưa lâu, nhưng rượu vang Ý xuất khẩu vào Việt Nam trong 6 tháng đầu năm nay đã ở mức 884.000 euro, tăng 417.000 euro so với cùng kỳ năm trước.

Ông Massimo Guasconi, Chủ tịch phòng Thương mại Siena (Ý), cho biết thông tin trên trong chuyến xúc tiến thương mại các sản phẩm của vùng Tusnacy vừa được tổ chức tại TP.HCM mới đây.

Theo ông Massimo Guasconi, các công ty Ý đang tích cực mở rộng hoạt động thương mại ở thị trường Việt Nam nhằm tận dụng thuế suất nhập khẩu hàng hóa sẽ giảm mạnh khi FTA Việt Nam – EU nhiều khả năng có có hiệu lực vào năm tới.
Việt Nam xuất khẩu hàng hóa sang Ý khá đa dạng, nhưng ở các mặt hàng thực phẩm, các mặt hàng nông sản hai bên có thể hợp tác bổ sung cho nhau."Ngược lại những sản phẩm thực phẩm đặc thù của chúng tôi như bánh pizza, rượu vang... cũng được nhiều người tiêu dùng Việt Nam ưa thích", ông Massimo Guasconi chia sẻ.

Khi FTA Việt Nam – EU có hiệu lực, theo lộ trình giảm thuế nếu tận dụng tốt, cơ hội xuất khẩu sẽ mở rộng ra với các doanh nghiệp hai nước. Hiện tại thuế xuất khẩu rượu vang vào Việt Nam lên tới 150%, nhưng tốc độ tăng trưởng mặt hàng này ở thị trường Việt Nam vẫn ở mức cao.

Trong thời gian tới, Ý sẽ tổ chức thêm nhiều chương trình xúc tiến thương mại, đầu tư và du lịch để thúc đẩy giao thương giữa hai bên. Ngoài dự án đã ký kết với tổng công ty Du lịch Sài Gòn (Saigon Tourist) hướng đến việc giới thiệu và giao lưu ẩm thực, văn hóa, Phòng thương mại Ý tại Việt Nam sẽ tiếp tục tổ chức thêm nhiều chương trình xúc tiến thương mại giữa hai quốc gia cũng như sẽ sớm tiến đến việc tìm đại sứ ẩm thực Ý tại Việt Nam.